گەڕان

بوارێن واتایی د پەندێن پێشییاندا پەرتووکا(مشتاخا چیا ژ گوتنێن پێشیا) وەک نموونە

لە لایەنفەهمی حەسەن ڕەشاد & سلێمان هشیار محمد

تیۆرا بوارێن واتایی ئێکە ژ ئەوان تیۆرێن گرنگ د بوارێ سیمانتیکێدا، کو تەنها ئەڤ تیۆرە پێکهاتا ناڤا واتایا پەیڤێ دەستنیشانناکەت؛ بەلکو ب دەستنیشانکرنا پێکهاتا واتاییا پەیڤێن دیتر ڕادبیت، داکو بگەهنە ئەوێ دووپاتیێ، کو نێزیکییەکا واتایی د ناڤبەرا ڕامانێن کۆمەکا پەیڤاندا یا هەی. ئەڤ ڤەکۆلینە ب ناڤونیشانێ (بوارێن واتایی د پەندێن پێشییاندا پەرتووکا (مشتاخا چیا ژ گوتنێن پێشیا) وەک نموونە)دایە، د ئەڤێ ڤەکۆلینێدا، چونکی هژمارا بوارێن واتایی دزورن و د شیاندا نوینە د ڤەکۆلینەکا کورتدا بەحسێ هەمی بواران بکەین، لەوڕا مە ل دەستپێکێ هندەک بوارێن واتایی یێن دەستنیشانکرین، مینا: (ڕەگەزی، ئەندامێن لەشی، وەرزێن ساڵێ، ئەندامێن خێزانێ، ڕووەک، گیانەوەر، خوارن و ڤەخوارن، ڕەنگ، دەم، ژی) پاشان هەر پەندەکا پێشییان، ئەوێن ئەڤ بوارە تێدا هاتینە بکارهینان، مە هەر ئێک ژ ئەوان د خشتەیەکێ تایبەتدا دەستنیشانکرینە، کا هەر پەندەکا پێشییان دچیتە دبن کیژ بواریڤە. ژ هەژییە بێژین، کو مفا ژ پەرتووکا ب ناڤێ (مشتاخا چیا ژ گوتنێن پێشیا) یا نڤیسەر (مەلا مەحمودێ دێرشەوی) هاتییە وەرگرتن. ئارمانجا سەرەکی ژ ئەڤێ ڤەکۆلینێ ئەوە، داکو ئەم بزانین تا چ ڕاددە بوارێن واتایی د ناڤ پەندێن پێشییاندا دهێنە بکارهینان. دیسان کیژ بوار ژ هەمییان پتر و کیژ ژ هەمییان کێمتر هاتینە بکارهینان. د ئەڤێ ڤەکۆلینێدا مە هەوڵدایە ڕێژەیا ئەوان یا سەدی یا هەر بوارەکێ دیاربکەین. ئەڤ ڤەکۆلینە زێدەباری پێشەکی و ئەنجامان؛ ژ دوو پشکان پێکدهێت: پشکا ئێکێ ژ دوو بەندان پێکدهێت، بەندێ ئێکێ: هاتییە تەرخانکرن بۆ، تێگەه مێژوو و پێناسە و بنەما و جۆرێن تیورا بوارێن واتایی، بەندێ دوویێ: هاتییە تەرخانکرن بۆ: تێگەه و زاراڤ و پێناسە و گرنگی و تایبەتمەندیێن پەندێن پێشییان. پشکا دوویێ: هاتییە تەرخانکرن بۆ دەستنیشانکرنا بوارێن واتایی د پەندێن پێشییاندا.