گەڕان

شیعریەتی پارادۆكس بە نموونە لە شیعرەكانی (شێركۆ بێكەس و لەتیف هەڵمەتدا)

لە لایەنپه‌روین عه‌بدولڵا خدر

ئەم توێژینەوەیە لەژێر ناونیشانی (شیعریەتی پارادۆكس : لە نموونە شیعرەكانی  شیعری شێركۆ بێكەس و لەتیف هەڵمەتدا) دایە. هەوڵ دەدەین شیعریەتی پارادۆكس لای هەردوو شاعیر بخەینەڕوو . چەمكی شیعرییەت و پارادۆكس لە ناو گوتاری ڕەخنەی نوێی ئەدەبی هاوچەرخدا  شوێنی گرنگی و تێڕامانە، بەپێ بیروڕاكانی هەندێ لە ڕەخنەگران و شارەزایان لە بواری ڕەخنەی ئەدەبییدا شیعرییەت زیاتر پەیوەندی بە شارەزایی بە كارهێنانی زمانە لای شاعیر، زمانی شیعری یەكێكە لەو چەمكانەی، كە پەیوەستە بە هێمای نامۆناوێز لە دەقی شیعریدا،  شاعیر زمانی سادە بەلاوە دەنێت زمانێك تایبەت بەخودی خۆی بنیاد دەنێت  تایبەتمەندی خودی شاعیر و شێوازی نووسینی شاعیر بە دەقەكانیانەوە دیار دەبێت. لێرەدا گرنكی دەق لەوەدا خۆی دەبینێتەوە، شاعیر تا چەند توانای  هزر و دەسەڵاتی خۆی نیشانی خوێنەری دەدات، تاچەند دەتوانێت لەڕێگای دەقەكانییەوە خوێنەر بەدوایی واتاییی دەق كێش بكات بەدوای  پارادۆكس و دژەواتاكان بگەڕێت و كۆدەكان بشكێنێنن وپەی بە نەهێنەكانی شاعیر ببەن . ڕۆڵی خوێنەر لە ڕۆڵی شاعیر كەمتر نییە لە بنیاتنانی دەقی شیعریدا، خوێنەری بە توانا و خاوەن پاشخانی ئەدەبی ڕۆڵی لە بنیاتنانی دەقی زیندوودا هەیە . لەم توێژینەوەیەدا هەوڵدەدەین  شیعرییەتی پارادۆكس لەلای هەردوو شاعیری ناوبراو بخەینەڕوو .   لەم توێژینەوەیەدا ڕێبازی (شیكاری – وەسفی) مان  بەجێگەیاندووە، لەگەڵ ئەمەشدا تاڕادەێك ڕیبازی شیكارییەكی پێوەریمان پەیڕەو كردووە، تا چ ڕادەیەك هەردوو شاعیر پارادۆكسی لە بەرهەمەكانییاندا ڕەنگیداوەتەوە، بەتێروانینی دەقەكانی هەر دوو شاعیر، كە لەیەك سەردەم ژیاون، یەك نەتەوەیی، كلتوری، ئایین و زمانیان هەیە . شیعرییەتی پارادۆكس لەدەقەكانیان دەخەینەڕوو.