گەڕان

عەبدولرەزاق بەدرخان و چالاکیێن وى یێن سیاسی دماوەیێ جەنگێ جیهانیێ ئێکێ دا 1914-1918

لە لایەنرێکێش جبرائیل حجى & طارق ئەحمەد شێخو

عەبدولرەزاق بەدرخان دهێتە هژمارتن ئێک ژ کەسایەتیێن کوردێن بەرنیاس ل دەستپێکا سەدێ بیستێ،ژبەرکو خزمەتەکا بەرچاڤ پێشکێشى بزاڤا رزگاریخوازا کوردى کریە، و دهێتە هژمارتن پلاندانەر و ئەندازیارێدروستکرنا پەیوەندیێن کوردى روسى، و ئەڤ چەندەژى بو وێ یەکێ ڤەدگەریت عەبدولرەزاق دیبلوماتکارەکبوو دناڤا دەولەتا ئوسانیدا، و رێک بو خوش بوویە تێکەلیێ دگەل دیبلوماتکارێن روسى دناڤا دەولەتائوسانى دا بکەت، دگەل ڤێ چەندێ وى پەیوەندیێن باش دگەل هندەک رێکخستنێن ئەرمەنى هەبوویە، وئەڤ چەندە هەمى بونە رێخوشکەر داخوازا هاریکاریێ ژ روسیا بکەت ژبو ئەنجامدانا چالاکیێن خۆ یێنسیاسى ل دەڤەرێن کوردى ب تایبەت یێن گرێداى ب هەژموونا روسى ڤە، و وەک یا دیار ئەڤ هەلویستێ وىبەرامبەر دەولەتا ئوسانى دزڤریت بو دوو ئەگەرێن سەرەکى ئەوژى: هەستێ نەتەوایەتی یێ عەبدولرەزاقبەدرخانى، و یا دوویێ ل دەمێ عەبدولرەزاق ژ پوستێ وى هاتیە لادان و کەل و پەلێن وى ژێ هاتینە وەرگرتنو هاتیە سونگورکرن تایبەت پشتى کوشتنا ردوان پاشاى سالا 1906 .گرنگیا ڤێ ڤەکولینێ دزڤریت بو وێ چەندێ کو مە هەولدان کرینە ڕۆلێ سەرکردایەتى یێ عەبدولرەزاقبەدرخانى د دروستکرنا پەیوەندیێن کوردى روسى دماوەیەکێ کو دهێتە هژمارتن گرنگترین و مەترسیدارترینقوناغ د دیروکا هەڤچەرخ دا ئەوژى د قوناغا جەنگێ جیهانیێ ئێکێ دا 1914 - 1918 دیارکەین.ئارمانج ژڤەکولینێ دیارکرنا ڕۆلێ کوردان دڤێ قوناغێ دا ب ئارمانجا دەرکەفن لن دەستهەلاتا دەولەتائوسانى، ئەوا پشکا هەرە مەزنا کوردستانێ لژێر زالگەهیا وێ، و هەولدانا عەبدولرەزاقى بو رازیکرنا مللەتێخۆ ل بن هەژموونا ئوسانیان بهێنەدەر ب رێکا هەڤپەیمانیا روسیا ژپێخەمەت ب دەستڤەئینانا مافێنرەوایێن سیاسى و نەتەوەیى یێن گەلێ کورد.