گەڕان
گەڕان لە هەموو توێژینەوەکانی گۆڤاری ئەکادیمیای کوردی بەپێی ناونیشان، نووسەر یان پوختە.
- 0
- ئەنجامەکان
- 0
- لە کۆبەشدا
- “Uprising”
- گەڕان
ئەنجامەکان
- 2024
ڕاپەڕینێن بابلییان ل دژی دەولەتا هەخامەنشییان ) 522 - 481 ب.ز(
لە لایەنعەتەم مستەفا & د. محەمەد ساڵح
پشتی كوشتنا گئوماتا/ بەردیا و ڕوینشتنا داریوش 522 – 486 ب.ز، لسەر تەختێ دەسەلاتداریاهەخامەنشییان ل سالا 522 ب.ز، پڕانیا مللەتێن ژێر دەستێ پارسییان ل دژی وی ڕاپەڕین كو دووڕاپەڕین ژ نەه ڕاپەڕینێن ل دژی داریوش، ل دوو سالێن دەستپێكێ ژ دەسەلاتداریا وی ل بابل ڕویدان.د ناڤبەرا مللەتێن سەرهەڵدێر دا بابلی ئێكەم مللەت بوون كو ل دژی داریوش ڕاپەڕین. دوو ڕاپەڕینێندیر یێن بابل پشتی دەرباز بوونا چەندین سالان ژ سەركوت كرنا ڕاپەڕینێن پێشین ئانكو لدەستپێكا پادشاهیا خەشایارشا ڕویدان. ئەڤجا د ڤێ ڤەكۆلینێدا بڕێكا پشت بەسن لسەر تێكستابیستۆن 1، تێكستێن میخی یێن وەلاتێ بابل، ژێدەرێن كلاسیك و ژێدەرێن نوی، دێ ڤەكۆلین دبیاڤێ سەرهەڵدانا ڕاپەڕینێن دەستپێكا دەسەلاتداریا داریوش و خەشایارشا 486 – 465 ب.ز، دا ئێتەكرن. ل دەستپێكێ ڕویدانێن ڕاپەڕینان هاتینە شرۆڤە كرن و پشتی هنگی هۆكارێن سەرهەڵداناڕاپەڕینان و دەرنجامێن وان دئێنە دەستنیشانكرن. ل داویێ بەروڤاژیا هندەك بۆچوونێن دیر یێنبەربەلاڤ، دێ ئێتە نیشاندان كو ڕاپەڕینێن بابل یێن دژی هەخامەنشییان، سیاسی - مللی و ژبۆسەربەخۆیێ بوون.
- 2024
سیماكانی پۆستمۆدێرنیزمی شیعری كوردی ل ه دوای ڕاپەرینی به هاری ساڵی 1991
لە لایەنبهزاد فتاح خورشید & پ.د. عوسمان حمد خضر ده شتی
ئهم توێژینهوه له ژێر ناونیشانی (سیماكانی شیعری پۆستمۆدێرنتهی كوردی) ئاشكرایه كه لهدوای ڕپهرینی بههاری ساڵی 1991 ژیانی گهلی كورد پێی نایه قۆناغێكی تازهی ژیان، ئهویش به هۆی وهرگرتنی سهربهخۆی بۆ كوردستان ئازاد بوونی گهلی كورد له چنگ رژێمی بهعس پێشوو، كه سیاسهتێكی تۆقێنهرو دژواری بهرامبهر بهم گهله ستهملێكراوه بهكاردههێنا له ههموو رووێكی ژیان نووسهران ڕۆشنبیرانیش بێبهش نهبوون لهو سانسۆره ناههموارهی كه گهلی كورد تێكهوتبوو، بهڵكو لهترسی گیران و له سێدارهدان نهوێراون به ویستوو ئارهزووی خۆیان باس له دونیای نێوماڵی ئهدهبی كورد بكهن، ههردهم له ههوڵی ئهوه دابوون دهقێك بنووسن نهكهونه بهرشاڵاوی رهشبگیرییهوه، ههرچهنده لهگهڵ ویست و ئارهزووی خۆشیاندا نهدهگونجا. بهڵام لهدوای راپهرین كهش و ههوایهكی ئازادی رهخسا دوای ئازاد بوونی كوردستان شاعیران ههنگاوی باش و گرنگیان هاویشت، بۆ دارشتنهوهی سهر لهبهری شیعرهكانیان له رووی فۆرم و ناوهڕۆكهوه شیعری كوردی پێی نایه ئهزموونێكی تازهی نووسین، جیاواز لهوهی پێشوو كه له بارهی شیعرهوه ههبوو، ئهمهش دهگهرێتهوه بۆ ههوڵ وماندووبوونی چهند شاعیرێكی ناو خۆو ههروهها چهند شاعیرێكی تاراوگه، كه له دهرهوهی وڵاتدا دهژیان لهوانه (فهرهاد پیرباڵ، ئهحمهدی مهلا، مههاباد قهرداغی، نهزید بهگیان، د. كهمال مهعروف)، ئهمانه به پێی ئهو ئهزموونهی له بارهی ئهدهبیاتی ناوهخۆو ئهدهبیاتی ڕۆژئاوا ههیانبوو، توانیان بهرگێكی نوێ بكهنه بهر ئهدهبی كوردیمان بهتایبهتی شیعر، ههروهها ئهو كارگهرییهی كه قوتابخانه نوێیهكانی ڕۆژئاوا وهكو (پهرناسیزم، دادایزم، سوریالیزم...) لهسهر ئهدهبیاتی جیهانی ههیانبوو، توانیان سوودی لێوهرگرن لهسهر شیعری كوردی جێ بهجێ بكهن، نهوهكو لاسایكردنهوهیهكی كوێرانه، بهڵكو توانیان گۆرانكارێكی داهێنانه بهو كهرسته ئهدهبیانهی كه لهناو ژیانی كۆمهڵگهی كوردیدا ههبوو لهم ڕۆژگاره لهبهر دهستیاندا بوو به ئهنجام بگهیهنن، هانی شاعیرانی ناوهخۆش بدهن گۆرانكاری له شێوازی نووسینیان بكهن، روو بكهنه جۆره ئهدهبێك بهتایبهت له شیعر، لهگهڵ خواست و ویستی ڕۆژگاررو ئهدهبیاتی میللهتانی جیهانی نوێدا بگونجێت، بێ گوێدانه هیچ جۆره سانسۆرێكی ڕهخنهی كۆمهڵایهتی، كه خۆی پابهند بكات بهداب و نهریتی میللهتی كوردهوه.